Бүгүнкү күндө саякатчылар эс алуучу жайды тандаганда «Кайда барам?» деген суроо менен гана чектелбей, «Ал жактан эмнени татып көрөм?» деген суроого да көңүл бура баштады. Дал ушул себептен Түркиянын бай кулинардык маданияты жайкы туризмдин ажырагыс бөлүгүнө айланып, күнгө кактанып, деңиз жээгинде эс алуу жана тарыхый жайларды кыдыруу менен катар саякаттын өзгөчө таасирин тартуулап келет.
Акыркы изилдөөлөргө ылайык, жайкы мезгилде адамдардын эң популярдуу тандоосу саякат жана туризм бойдон калууда (79 пайыз). Ал эми гастрономиялык тажрыйбалар 70 пайыз менен экинчи орунду ээлеп, эс алуунун маанилүү бөлүгүнө айланды. Бул суроо-талапка Түркия эң ылайыктуу багыттардын бири болуп саналат. Өлкө дүйнөдөгү эң бай ашканалардын бирине ээ болуп, жай мезгилинде жаңы жашылча-жемиштер, зайтун майы, жыпар жыттуу чөптөр жана жаңы кармалган деңиз азыктары менен өзгөчө айырмаланат.
Жайкы түрк дасторкону жеңил, пайдалуу жана сергитүүчү тамактары менен белгилүү. Алар ысык аба ырайында организмди жеңилдетип, өлкөнүн ар кайсы аймактарынын өзгөчө даамдарын тааныштырат.
Мындай тамактардын эң белгилүүлөрүнүн бири – Чыгыш Анадолудан чыккан муздак айран ашы шорпосу. Ал айран, нохот жана буудайдан даярдалып, жайкы ысыкта эң мыкты сергитүүчү улуттук тамактардын бири катары бааланат. Учурда бул шорпону чыгыш аймактарында гана эмес, Стамбулдагы салттуу ресторандардан да жолуктурууга болот.
Жайкы менюда зайтун майы менен даярдалган жашылча тамактары өзгөчө орунду ээлейт. Жашыл буурчак, кабак, артишок жана башка сезондук жашылчалар муздак берилет. Ошондой эле күрүч жана жыпар жыттуу татымалдар салынган кабак, болгар калемпири же баклажандан жасалган долма, жүзүм жалбырагына оролгон сарма түрк ашканасынын эң сүйүктүү классикалык тамактарынын катарына кирет. Эгей аймагында болсо жапайы жегенге жарактуу чөптөр зайтун майы менен даярдалып, аймактын өзгөчө даамын чагылдырат.
Бул тамактарды жаңы даярдалган салаттар жана салттуу суусундуктар толуктайт. Помидор, бадыраң, калемпир жана пияздан жасалган чабандын салаты, булгур кошулган кысыр, кабактан жасалган мүжвер, ак буурчак салаты, жасмыктан даярдалган тоголокчолор, ошондой эле мөмө-жемиш компоту, шербет жана үй лимонады жайкы дасторкондун ажырагыс бөлүгү болуп эсептелет.
Түркиянын үй шартындагы тамактары менен жакындан таанышкысы келгендер үчүн эң ылайыктуу жайлардын бири – эснаф локанталары. Илгери жумушчулар үчүн ачылган бул салттуу ашканалар бүгүнкү күндө үйдө жасалгандай даамдуу тамактары менен белгилүү. Дүйнөдө популярдуу болуп жаткан «чоң эненин тамагы» же үй-бүлөлүк ашкана стили Түркияда көптөн бери жашап келет. Коноктор даяр тамактарды витринадан өздөрү тандап алышат, ал эми жаңы бышкан нан көбүнчө бекер сунушталат.
Жайкы кечтерде деңиз жээгиндеги салттуу мейхане таверналары өзгөчө атмосфера тартуулайт. Бул жерде түрдүү мезелер, йогурт кошулган муздак закускалар, жашылча тамактары, жаңы балык жана деңиз азыктары жай дасторкондун көркүн ачат. Мунун баары жергиликтүү ак шарап же салттуу ракы суусундугу менен коштолуп, жайбаракат маек жана жылуу баарлашуу үчүн жагымдуу шарт түзөт.
Гастрономиялык саякатты Түркиянын белгилүү Мараш балмуздагы менен жыйынтыктоого болот. Ал эчкинин сүтүнөн жана Кахраманмараш аймагында өскөн жапайы орхидеянын түйүндөрүнөн жасалат. Өзгөчө коюу түзүлүшүнүн аркасында бат эрибегендиктен, аны тилке кылып кесип, бычак жана ашайрынын жардамы менен жешет.
Бул жайда Түркия саякатчыларды күнгө кактанууга, тарыхый мурастар менен таанышууга гана эмес, улуттук ашкананын кайталангыс даамдарын ачып, ар бир сапарды дагы да унутулгус кылууга чакырат.